Artystyczna oprawa książek

Artystyczna oprawa książek

Poświatowska, wiersze <em>„Indeed I love - Właśnie kocham” — artystyczna oprawa książek, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w KoszaliniePoświatowska, wiersze <em>„Indeed I love - Właśnie kocham” — artystyczna oprawa książek, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w KoszaliniePoświatowska, wiersze <em>„Indeed I love - Właśnie kocham” — artystyczna oprawa książek, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie

Halina Poświatowska, „Indeed I love – Właśnie kocham”
Wybór wiersz w wersji polsko-angielskiej w oprawie unikatowej wykonanej tylko w jednym egzemplarzu. Drugi unikat

Artystyczne oprawianie książek stało się prawdziwą sztuką. Niejeden zakład introligatorski chwali się, że świadczy artystyczne usługi introligatorskie.
Kiedy jednak można powiedzieć – oto prawdziwa introligatornia artystyczna, świetne introligatorstwo artystyczne, doskonałe oprawy artystyczne czy bibliofilskie? Czy wystarczy papier, skóra i tektura? Nie materiały, nie rzemiosło o tym decydują, choć są elementem istotnym. Oprawy artystyczne to nie to samo co oprawy introligatorskie. Aby introligatorska oprawa stała się artystyczną muszą być spełnione inne warunki.

 

 „Mistrz i Małgorzata” Michaił Bułhakow  – ekskluzywna oprawa artystyczna

Zdjęcia poniżej przedstawiają trzy te same książki pt.„Ochrona i konserwacja zabytkowych założeń ogrodowych” Longina Majdeckiego. Oprawa każdej z nich jest unikatowa. Projekt nawiązuje do treści, przedstawiając plastycznie różne założenia klombów (parterów) w ogrodach zabytkowych. Zastosowano różne gatunki naturalnych skór i techniki introligatorskie. Imię i nazwisko autora oraz pełny tytuł wytłoczono stylistycznie dobraną do tematyki czcionką.

Krótko mówiąc: oryginalny projekt, będący artystyczną interpretacją tekstu, staranny dobór czcionek, zastosowane techniki introligatorstwa artystycznego (złocenia, suche tłoczenia, intarsje, reliefy) spowodowały, że powstało dzieło spójne i niebanalne. Ponadto nigdy wcześniej takiej realizacji nie było. Zatem właściciel tej oprawy artystycznej może mieć pewność, że taka jest tylko jedna na świecie.

Parker

Przewodnik Parkera po winach świata w artystycznej oprawie w skórę, wykonanej rękami artystów w Pracowni Introligatorstwa Artystycznego Kurtiak i Ley.

Czterotomowe wydanie profesjonalnego poradnika Roberta M. Parkera pt. „Przewodnik Parkera po Winach Świata” to prawdziwy rarytas zarówno dla znawców win, jak i tych, którzy degustują je tylko sporadycznie. Nikt bowiem nie chce wydawać pieniędzy na wino, które nie spełni jego oczekiwań, a rady Parkera z pewnością pozwolą takich nieprzyjemnych sytuacji uniknąć. Wybitny znawca omawia ponad 8000 win z najważniejszych regionów świata, korzystając ze swojej słynnej 100-punktowej skali. Opisuje 3000 winnic i producentów. Obok ocen poszczególnych win, Przewodnik zawiera wszystkie wiadomości, których potrzebuje konsument aby wybrać i właściwie przechować najlepszą butelkę. Krótko mówiąc jest niezastąpionym źródłem informacji o winach napisanym przez największy autorytet w tej dziedzinie.

Kolejne ilustracje przedstawiają różne oprawy Wesela St. Wyspiańskiego Jedne egzemplarze oprawiono odnosząc się do secesji, czyli epoki kiedy powstał utwór. Inne wykorzystują zdobniczo motyw pawiego pióra, które odegrało symboliczną rolę w tym dramacie. Inne, całkowicie współczesne, wykorzystują liternictwo Andrzeja Wajdy z jego notatnika, który stanowi integralną część naszej bibliofilskiej edycji. W oprawach zastosowano techniki: intarsji, skóry koronkowej, naklejkową i jubilerską.

Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie

Wyspiański „Wesele — Die Hochzeit”
— artystyczna oprawa książki,
Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna
Kurtiak i Ley w Koszalinie

„Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie. „Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie. „Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.
„Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.„Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.„Trylogia” Sienkiewicza, — artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.

„Trylogia” Sienkiewicza,
— artystyczna oprawa książki z malowanym brzegiem,
Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna
Kurtiak i Ley w Koszalinie.

Oprawa książki musi nawiązywać do epoki, z której ona pochodzi, lub o której traktuje. Trylogię H. Sienkiewicza możemy zatem oprawić albo w stylu barokowym – bo w tych czasach akcja się toczy – albo eklektycznym XIX-wiecznym, bo wówczas została napisana. Możemy ją też oprawić współcześnie, albowiem czynimy to teraz. W każdym z tych przypadków jest to uzasadnione.

Kolejnym przykładem unikatowej, absolutnie oryginalnej oprawy jest poniższa „Biblioteka” Focjusza. Oprawa każdego z pięciu tomów jest niepowtarzalna i nawiązuje do średniowiecznej estetyki, czyli epoki, w której – to niezwykłe dla historii kultury – dzieło powstało.

Cztery poniższe pozycje bibliofilskie – „Aforyzmy o książce” również mają różne oprawy.

Oprawy Katalogów znaczków pocztowych nawiązują do tematyki, zachowując różnorodność wzorniczą.

Polskie znaczki pocztowe 2000 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.Polskie znaczki pocztowe 2001 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.Polskie znaczki pocztowe 2002 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.Polskie znaczki pocztowe 2003 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.Polskie znaczki pocztowe 2000 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.Polskie znaczki pocztowe 2002 — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.

Jednak jedną z najważniejszych rzeczy w oprawie artystycznej, oprócz niepowtarzalnego i dostosowanego stylistycznie oraz merytorycznie projektu są napisy na okładce i grzbiecie. Prawdziwa introligatornia artystyczna musi mieć ogromną ilość czcionek w rożnych stylach i wielkościach. Musi mieć antykwy, groteski, pisma jednoelementowe, dwuelementowe, gotyckie, blokowe, pisanki, kursywy itp., w punktacjach od 6 do 48 pkt. Popularna w naszym kraju czcionka „paneuropa” nadużywana jest ogromnie. Używa się jej nawet do tłoczenia napisów na starodrukach czy dziełach Długosza, Reja, bądź Prusa, kiedy jej zakres zastosowania jest w istocie niewielki.

W kolejnych książkach : „Nowe Ateny” oraz „Compendium ferculorum…”, „Opisy biesiad…” napisy występują w roli głównej. Pełnią obszerną funkcję informacyjną i zasadniczą – zdobniczą.

W „Myślach różnych o sposobie zakładania ogrodów” Izabeli Czartoryskiej napisy odgrywają również rolę ozdobną.

Literki w Polskich słownikach pijackich po prostu się upiły i zataczając się uformowały pełny napis z podtytułem. Na grzbiecie, który zazwyczaj jest na widoku udawało im się trzymać prosto ale zwięzy nie wytrzymały i się pozataczały. Widać to dość dobrze na drugiej książce i trochę na pierwszej.

Na powyższych edycjach bibliofilskich i oprawach artystycznych widać jak ważne jest liternictwo i jak wielką rolę odgrywa, od ściśle informacyjnej, poprzez zdobniczą na humorystycznej kończąc.

Introligatorstwo było przez wieki rzemiosłem jak wiele innych. Do rangi niezależnej sztuki awansowało stosunkowo niedawno. Introligatorstwo artystyczne zaczęło zdobywać szczególne uznanie na przełomie XIX i XX wieku. Właśnie wtedy, kiedy rozpoczęła się przemysłowa oprawa książek, kiedy introligatornia przestała być niezależnym od drukarni bytem. Książka trafiała do odbiorcy już przemysłowo oprawiona, zwalniając go z konieczności szukania introligatora, jak to wcześniej bywało. Wygoda oczywista.

Ta dowolność wyboru, że nie trzeba już zlecać introligatorowi oprawy, stała się paradoksalnie motorem największego rozkwitu artystycznej oprawy książek. Kiedy przemysłowy zalew książki zdemokratyzował ją na dobre pojawiła się w opozycji książka artystyczna, elitarna, numerowana – jakby chciała ochronić swój dawny arystokratyczny charakter.

Chwasty PolskieSebastian Dadler - Medalier Gdański XVIIwiekue-Business InteligenceEla i Andrzej Banach - Podróż na SycylięGerard Ciołek - Ogrody PolskieJuliusz Słowacki - KRÓL DUCHPałace Warszawy

Introligatorstwo artystyczne

w Polsce nie rozwinęło zbytnio skrzydeł. Wiele przedwojennych opraw było dobrze wykonanych technicznie. Jednak w zdecydowanej większości pod względem artystycznym nie były nadzwyczajnie nowatorskie.

Hašek „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej” — artystyczna oprawa książki, Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna Kurtiak i Ley w Koszalinie.

Hašek „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej”
— artystyczna oprawa książki,
Wydawnictwo i Introligatornia Artystyczna
Kurtiak i Ley w Koszalinie.

Po wojnie sztuka introligatorska zamarła niemal całkowicie. Istniały warsztaty, spółdzielnie, w których wykonywano galanterię introligatorską i oprawy książek, ale w dalszym ciągu było to najwyżej tylko porządne rzemiosło. W końcu i to wymarło, pozbawione dopływu adeptów, co z kolei było konsekwencją drastycznego upadku szkolnictwa w zawodzie introligatora.

Po zmianach ustrojowych i założeniu w 1989 r. Fundacji Ochrony Książki, przekształconej później w Wydawnictwo Artystyczne oraz w 1995 r. Szkoły „Legatoria Artificiosa” w Koszalinie introligatorstwo artystyczne w Polsce zostało podniesione do niespotykanego dotychczas poziomu.

Urszula Kurtiak i Edward Ley